Fillimi | Intervista | Intervista/ Kim Mehmeti patriot, nacionalist apo kozmopolit?

Intervista/ Kim Mehmeti patriot, nacionalist apo kozmopolit?

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Intervista “START 19+1” - Nga: Artan Dokuzi / Eno Shkëmbi

Në intervistën “Start 19+1” vjen Kim Mehmeti, publicisti dhe shkrimtari i njohur shqiptar nga Maqedonia. E dua popullin tim thotë ai, dhe si i tillë e konsideroj veten edhe patriot edhe nacionalist. Njeriu kozmopolit, sipas tij, është një njeri pa kartë identiteti! Realitetin e sotëm pa frikë e quan si “hajnokraci” në të cilën “kisha” e dikurshme ideologjike u zëvendësua me atë të “lekut” që i ka dehur të gjithë. Ndërsa për Tiranën, ai shprehet se dikur ishte qy teti i ëndërruar nga shqiptarët jashtë kufijve të shtetit amë. Ndërsa sot kry eqendra e dëshpërimeve të ty re, një qendër e veshur me petkun urban, por me një mendësi “katundareske”.

1. Patriot, nacionalist apo kozmopolit?

Mbi të gjitha mundohem ta meritoj titullin – Njeri, të kem portretin tim individual dhe t’ia dal ta arsy etoj lindjen. Si krijues, si njeri publik që jam, nuk mbaj përgjegjësi për mëkatet kolektive, njësoj siç nuk mund të mbulohem as me vlerat kolektivë. Si i tillë, i dua të afërmit e mi, pastaj rrathët e dashurisë sime zgjerohen dhe e përfshijnë popullin të cilit i takoj. Nëse është nacionalizëm ta duash popullin tënd, e të mos kesh urrejtje ndaj askujt që nuk ka shenjën tënde etnike, mburrem që jam i tillë. Nëse patriotizmi ka të bëjë me gatishmërinë të mbrosh ndershëm vendin dhe popullin të cilit i takon, jam munduar ta bëj këtë. Sa i përket kozmopolitizmit, kurrë nuk e kam kuptuar çdo të thotë të jesh njeri pa kartë identiteti!

2. Majtas apo djathtas?

Kur vozis, shpesh më ndodh të jap shenjë majtas, e ndërkohë më shumë të më pëlqejë rruga që shkon djathtas. Jam anarkist dhe e dua lirinë e plotë, që ta kufizon vetëm respekti dhe kujdesi ndaj lirisë së tjetrit. Pra qoftë kur më pëlqen të “vozis” djathtas, qoftë kur shkoj majtas, dua të kem retrovizorin në rregull e të shoh çka ndodh pas meje, njëso siç dua ta kem të pastër edhe xhamin e përparmë. E majta, e djathta dhe të gjitha qendrat politike, më tërheqin vetëm aq sa janë në vetvete të njerëzishme.

3. Kur ju duhet një mendim i mençur si veproni?

Të mençur janë vetëm ata që e kanë kuptuar se njeriu ndahet nga kjo botë ngjashëm si notuesi në oqeanet e paskajshëm, i cili del në breg duke marrë me vete vetëm ato pak pika ujë që i janë ngjitur në trup gjatë notimit. Duke e ditur këtë, kurrë nuk gjurmojë pas mendimeve të mençura, por e them atë që e mendoj.

4. Cili libër ju ka bërë të reflektoni më së tepërmi, kur e keni lexuar?

Kam lexuar një maune me libra. Dhe ende lexoj shumë, andaj kam përshtypjen se jam në kërkim të librit që do doja ta lexoj. Por, megjithatë, kam bindjen se kam lexuar libra të rëndësishëm, të cilët pa dy shim se kanë lënë gjurmë në librin e vetëm të botëkuptimeve të mia.

5. Çfarë ka ndryshuar pas 100 viteve shtet?

Ka ndry shuar shumëçka, sa i përket formës, por në bërthamë ka diçka që i bënë të ngjashëm sunduesit tanë që nga mbreti Zog e këndej: më shumë e duan pushtetin se sa popullin dhe shtetin që drejtojnë.

6. A ka një krizë në shoqërinë shqiptare?

Shoqëria shqiptare përjeton krizën e identifikimit të vlerave. Pastaj ajo jeton mbi gërmadhat e standardeve të rrënuara vlerësuese dhe krizën e zhbërjes së moralit elementarë pa të cilin nuk mund të flitet për shoqëri të shëndoshë. Shoqëria shqiptare jeton edhe krizën e zhbërjes së institucionit më të fortë që e mbajti shqiptarinë në këmbë: familjen!

7. Jepni 3 këshilla, si mund të bëhet ky vend?

U takoj aty re që shumë pak i këshillojnë të tjerët, e çdo çast e këshillojnë vetveten. Vetvetes gjithmonë i them: mendo dhe sillu njerëzishëm dhe “shqip”. Të mendosh e të sillesh njerëzishëm e "shqip" do të thotë të veprosh aty ku je, por duke pasur gjithmonë parasy sh kontributin tënd në tërësinë e quajtur shqiptari!

8. A ka një personazh historik shqiptar që ju frymëzon?

Gjatë rinisë më ka frymëzuar Faik Konica. E kam pasur shembull se si duhet të jetë një intelektual i mirëfilltë, i cili ndershëm bart mbi shpatulla fatin e vet individual dhe atë kolektiv.

9. Sa monark ishte Zogu, sa komunist ishte Enver Hoxha dhe sa demokratik janë liderët e sotshëm politik?

Të gjithë këta janë shumë të ngjashëm mes veti dhe i dallon vetëm emërtimi i sistemit kur kanë drejtuar Shqipërinë. Janë pra të padallueshëm kur bëhet fjalë për atë që e thash më lart: më shumë e kanë dashur dhe e duan pushtetin, se sa shtetin e popullin. Si të tillë, ata kurrë nuk e kuptuan dhe nuk e kuptojnë se sa më gjatë sundon me të tjerët, aq më shumë e humb pushtetin mbi vetveten, sesa më shumë gllabëron të huajën, aq më shumë të zgjerohet plënci, kështu që kur mbetesh pa pushtet mbi vetveten, përjetë të përcjell uria ndaj të huajës.

10. Pas 20 viteve tranzicion jemi në demokraci apo post-komunizëm?

Jemi në një “hajnokraci” në të cilën “kisha” e dikurshme ideologjike u zëvendësua me atë të “lekut” që i ka dehur të gjithë. Në këtë “hajnokraci”, njësoj si dikur, të gjithë jemi bërë pronë e partive që e menaxhojnë “hajninë”. Kështu që thuajse çdo gjë është e njëjtë; ne ndërtojmë parti të forta, e jo institucione shtetërore. Andaj sa më të pasura janë partitë aq më i varfër është populli e shteti.

11. Shqiptarët, orientalë apo oksidentalë?

Bota nuk ka vetëm lindjen e perëndimin, por edhe dy anët tjera të saja. Çdonjëri që e ndan botën në perëndim e lindje, i ngjanë kalit të cilit i është pamundësuar të shikojë bukuritë joshëse pranë të cilave kalon.

12. Nga ndryshon një qytetar shqiptar, nga një qytetar evropian?

Dallojmë për nga mungesa e besimit në vetvete. Përderisa qy tetarët e pjesës tjetër të Evropës bëjnë çmos që t’i kthehen vetvetes, ne bëjmë çmos që sa më shumë t’u ngjajmë të tjerëve, që të mos na njohin të tjerët se cilët jemi. Duke harruar se tjetri të pranon si të barabartë me vetveten pasi të identifikohesh se cili je, pasi e sheh se nuk shtiresh, se nuk orvatesh të dukesh ndry she nga ai që je.

13.“Besa e shqiptarit si purteka e arit”. Besa, një vlerë e tejkaluar?

“Besa shqiptare” dikur ka qenë vlerë mbi gjitha vlerat. Ajo ka mbajtur gjallë marrëdhëniet mes individëve në kohë kur nuk ka ekzistuar as ligji as drejtësia. E sot, theksimi i pasjes së “besës” - shërben si mbulesë për “pabesinë” që na ka përfshi thuajse të gjithëve.

14. Tirana, metropol apo fshat urban?

Tirana ishte qy teti i ëndërruar për ne shqiptarët që jetonim jashtë kufijve të shtetit amë. Ajo sot është nga pak edhe kry eqendra e dëshpërimeve tona, është qendër e veshur me petkun urban, por me mendësi “katundareske”.

15. Çfarë është kombi për ju?

Kombi për mua është ai shumëmilionëshi i imagjinuar, ajo shumësi njerëzish të cilët i takojnë kulturës sime, flasin gjuhën time dhe jetojnë me vetëdijen se janë shqiptarë.

16. Çfarë është familja për ju?

Familja ime është ajo ujdhesë ku unë ruaj pasurinë e vetme që kam. Familja është ujdhesa ime ku unë prehem, ku më ringjallet vullnetin për të shkuar më tej nëpër jetë edhe në çastet kur çdo gjë më duket e pakuptimtë dhe gënjeshtare.

17. Më rrëfeni një vend që ju ka bërë përshtypje?

Si i ri kam bredhur shumë nëpër botë. Ende i rikujtoj fjetjet magjike në mes të shkretëtirës, ku të mbulon vetëm qielli përplot me y je dhe ku e ndjen vogëlsinë e njeriut përball naty rës që e rrethon.

18. A do të veçonit një moment kulmor në karrierën tuaj?

Jeta e individit i ngjanë vargmalit me shumë rrafshnalta e maja. Më shumë se pushtimi i majave, mua më ka joshur udhëtimi drejt ty re. Dhe të gjitha më janë njësoj të rëndësishme. Pa cilëndo prej ty re nuk do ishte i plotë vargmali i jetës sime.

19. Nëse do t’ju jepej mundësia, çfarë do të ndryshonit nga jeta juaj?

Asgjë, ngaqë qy sh si i ri e kuptova se jeta nuk plotëson dëshira, por të ofron të mundshmen. Andaj kam jetuar sipas parimit: duhet të mësohesh të jesh i kënaqur me atë që je dhe me aq sa ke!

20. Ç`ju shtyn të besoni tek ideja se ky do të jetë shekulli i shqiptarëve?

Ngaqë ne për herë të parë mund të jetojmë të sotmen duke komunikuar normalisht mes veti, me çka na jepet mundësia ta projektojmë bashkërisht të ardhmen. Pra, në mos tjetër, ne mund ta kemi të pacopëzuar “mendimin shqiptar”. Apo thënë ndry she: ne edhe mund të jetojmë të ndarë në katërpesë shtete, mirëpo ka një çështje që quhet shqiptari dhe që duhet të funksionojë, apo të lëvizë përpara, mbarëshqiptare e jo e copëtuar./Marrë nga Gazeta Start


Komente (0 dërguar):

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tag
Ska asnjë tag
Votoni këtë tekst
0
Tjera nga Intervista
Previous
image
Intervista/ Kim Mehmeti patriot, nacionalist apo kozmopolit?
Intervista “START 19+1” - Nga: Artan Dokuzi / Eno Shkëmbi Në intervistën “Start 19+1” vjen Kim Mehmeti, publicisti dhe shkrimtari i njohur shqiptar nga Maqedonia. E ...
image
"Shqipëritë" e Kim Mehmetit
I njohur si një njeri që nuk ka qime në gjuhë, Kim Mehmeti ka nisur të quajë Shqipërinë, Kosovën e Maqedoninë në një emër “Shqipëritë ...
image
Kim Mehmeti: Na shpallin "masha" të Cërvenkovskit, ata që janë dorë e zgjatur e Gruevskit!
Kim Mehmeti, shkrimtari shqiptar nga Maqedonia në një intervistë ekskluzive për shqiptarja.com, jep një panoramë sipas mendimit të tij për shqiptarët e Maqedonisë, Shqipërisë, Kosovës, ...
image
Kim Mehmeti: Të gjithë ne jemi “kriminelë kujdestarë”!
Kështu siç sillet policia, çdo shtëpi tonën mund ta shpall “çerdhe terroriste islamike”, e të sjell aty dëshmitë që i mungojnë për të na shpallur ...
image
Kim Mehmeti: Qeveria e Gruevskit është "Qeveri fashizoide"
  Analisti dhe publicisti  Kim Mehmeti në intervistën dhënë për Lajm Kosovë, në lidhje me incidentet e fundit në Maqedoni ka fajësuar shërbimin sekret serb që ...
image
Kim Mehmeti: Nëse vazhdon kësaj rruge Maqedonia do të zhbëhet
Përndryshe, këtë shtet asgjë nuk do mund ta shpëtojë. Jo pse nga dita në ditë shtohet frustrimi i shqiptarëve të këtushëm, por ngaqë nga dita në ditë rritet numri i maqedonasve që mendojnë se forca e tyre është proporcionale me lartësinë e përmendoret që ua ndërton qeveria e Gruevskit, i cili assesi ta lexojë drejtë heshtjen e sotme të shqiptarëve të këtushëm, heshtje që nuk është e barabartë me dëgjueshmërinë e shqiptarëve që i ka në qeveri, thotë Kim Mehmeti. Më poshtë e keni intervistën e plotë të shkrimtarit dhe publicistit të njohur shqiptarë Kim Mehmeti....
image
Marrëdhëniet ndëretnike - problem madhor
Problemi më madhor i Maqedonisë janë marrëdhëniet ndëretnike… Maqedonia ndërtohet sipas formulave të ish-Jugosllavisë, ku kemi marrëdhënie të mira mes elitave politike multi-etnike, mirëpo poshtë ...
image
Kim Mehmeti: Fëmijëria ime si “katundar” përballë zorraxhinjve të Shkupit
Njeriu vetëm si i mitur e sheh botën dhe e përjeton atë të atillë siç është. Më vonë, çdo gjë nga pakë është manipulim, përshtatje, çdo gjë është nga pakë orvatje të jesh i pranuar nga të tjerët, të jesh i tillë siç duan të të shohin ata që të duan, e jo ai që je. Duke qenë fëmijëria forma më burimore e përjetimit të jetës, duke qenë fëmijëria përjetimi më njerëzorë i kësaj bote, ajo mbetet edhe pjesa më e freskët, më e vlefshme e jetës sonë, e të cilën gjithmonë e kujtojmë me mall dhe duam t’i rikthehemi, gjë që është e pamundur.... Kim Mehmeti, ka këtë koncept për fëmijërinë në përgjithësi...Por ditët e fëmijërisë së tij janë mjaft të veçanta, përjetimet po ashtu. Edhe kjo intervistë e ciklit të gjatë me rrëfime shkrimtarësh nga fëmijëria e tyre...është një intervistë e rrallë, jo aq për faktet, sa për këndvështrimet interesante dhe stilin e rrallë të të rrëfyerit. Le ta ndjekim... ...
image
Po të mos isha shkrimtar, do të isha i pasur!
  Prej sot gazeta “Lajm” do të fillojë rubrikën e rregullt “Çka do të isha, po të mos isha...”. Personalitete të njohura të jetës politike, kulturore, ...
image
Kim Mehmeti: Si e mbaj mend Shqipërinë e vitit 1991 dhe pse m'u dhimbs më 1997
Intervistoi gazetarja Fatmira Nikolli Kimi na rrëfehet ngadalë. Ka një botë të tërë në vetvete e kujtime pa fund. Nis të kujtohet për fëmijërinë kur kënaqej ...
image
Pushteti sillet si vjedhësi që bërtet: kapeni hajdutin!
“Politikani që vlerë dhe forcë të vetmen ka emblemën partiake dhe atë të institucionit që drejton, i ngjanë derrit që majmet në baltën e ngrohtë politike, e ku ushqehet me krimbat e shtetit që kalbet. Qeveria e Gruevskit është e përbërë nga qeveritarë shqiptarë e maqedonas, shumica e të cilëve vështirë se kanë guxuar të ëndërrojnë ndonjëherë se do bëhen plak katundi, e jo më drejtues shteti”, thotë shkrimtari Kim Mehmeti në një intervistë ekskluzive për gazetën “Koha e Re”...
image
Viti 2011 për shqiptarët do të jetë më i keq se viti 2010
Edhe gjatë vitit 2010 Kim Mehmeti me kolumnat e tij të rregullta u veçua ndër kronikët më të mirë të aktualitetit shqiptar jo vetëm në Maqedoni por edhe në rajon. Prandaj mendojmë se kemi bërë zgjedhjen e qëlluar të personit i cili në fund të vitit 2010 mund të flasë për atë se çka mund të na presë vitin e ardhshëm....
image
Mirupafshim deri në provokimin e radhës...
Më ndihmon intuitae shkrimtarit dhe nuk dua të merrem me komentimin e asaj që ndodh. Dua të paralajmëroj atë që do të ndodhë". Me këto fjalë shprehet shkrimtari Kim Mehmeti për publicistikën e përmbledhur në librin e tij "Farë e bimës së keqe", promovuar dje në Tiranë e botuar nga "Toena". Në këtë intervistë, përveç një përshkrimi të veprës, autori i një sërë librash flet edhe për problemet që shqetësojnë shqiptarët në shtetin fqinj, por tregon edhe për karakterin "profetik" të shkrimeve të tij. Si një zë që del hapur kundër ofendimit të shqiptarëve, Mehmeti tregon pozicionin e vet edhe si shkrimtar që shkruan edhe në shqip, edhe në maqedonisht, shpreh lodhjen që ndjejnë qytetarët në pritje që maqedonasit të sqarojnë dilemat e tyre. Teksa komenton lëvizjet politike, sipas tij të gabuara të partisë shqiptare në Maqedoni, BDI, për sa i përket "Enciklopedisë filmike" të sapobotuar dhe cilësimit në të të Bekim Fehmiut si maqedonas, Mehmeti thotë se "një popull që vjedh, është i mjerë".....
image
Kim Mehmeti: Maqedonia po na shpall luftë hapur
Në enciklopedinë maqedonase thuhet se shqiptarët janë ardhacakë dhe si të tillë, ne duhet të çlirohemi nga ata. Ky botim fton në luftë. Duhet t'iu djegësh akademinë, duhet t'u thuash të mos luajnë me zjarr, se do të digjen. Ata po na provokojnë, dhe kjo do të thotë që na konsiderojnë si armiq, dhe ne duhet të sillemi si armiq. Në mos tjetër, iu duhet treguar vendi". ...
image
Kim Mehmeti: Nuk na ndodh asgjë e pamerituar
Kim Mehmeti është nga ata intelektualë shqiptarë që interesat kombëtare i artikulon me ndjeshmëri jo nacionale, por me shprehitë e familjes së tij, gjuhës dhe kulturës. Sa për Ballkanin, pse ai është sot temë ekzotike për intelektualët e tjerë dhe për atë vetë, si dhe një “Piter Pan i vështirë” për evropianët një ditë më parë në festivalin ndërkombëtar të poezisë, Mehmeti zbulon jo vetëm kompleksin e sotëm për këtë temë, por dhe prirjet për ta çmitizuar këtë debat. Ekskluzivisht për “standard”, Kim Mehmeti rrëfen pse duhet të kemi jetë të brendshme kombëtare, sidomos kulturore. ...
Next